Thanh Haûi Voâ Thöôïng Sö Giaûng taïi Thieân Sôn, Sa Ñieàn, Hoàng Hoâng Ngaøy 6 thaùng 4 naêm 1994 (Nguyeân vaên tieáng Trung Hoa)
|
Lieät Töû coù vieát moät caâu chuyeän, caâu chuyeän naøy lieân quan ñeán Khoång Töû vaø caùc ñeä töû cuûa ngaøi. Coù moät ngöôøi teân laø Töû Haï hoûi Khoång Töû: "Nhan Hoài laø ngöôøi nhö theá naøo?" Ñeä töû cuûa Khoång Töû raát nhieàu, coù moät ngöôøi teân laø Nhan Hoài phaûi khoâng? (Coù ngöôøi ñaùp: Vaâng.) Khoång Töû noùi: "Nhan Hoài nhaân töø hôn ta!" YÙ noùi laø so saùnh vôùi nhaân töø cuûa Khoång Töû, khoâng phaûi cuûa Sö Phuï! Sö Phuï khoâng coù gì caû, ngöôøi naøo cuõng nhaân töø hôn Sö Phuï! (Sö Phuï vaø moïi ngöôøi cöôøi) Töû Haï tieáp tuïc hoûi: "Vaäy Töû Coáng laø ngöôøi nhö theá naøo?" Khoång Töû traû lôøi: "Töû Coáng bieän taøi hôn ta." YÙ noùi laø hôn Khoång Töû, khoâng phaûi laø hôn Sö Phuï. Sö Phuï khoâng coù bieän taøi naøo caû, Sö Phuï khoâng coù gì ñaùng keå; chæ sôï raèng coù nhöõng luùc noùi "ta", "ta", "ta", quyù vò khoâng bieát "ta" laø ai (moïi ngöôøi cöôøi). Töû Haï tieáp tuïc hoûi Khoång Töû: "Vaäy Töû Loä thì sao? Töû Loä laø moät ngöôøi nhö theá naøo?" Khoång Töû traû lôøi: "Töû Loä duõng khí hôn ta!" YÙ noùi laø lôùn hôn Khoång Töû, sôï quyù vò ngoä nhaän, cho raèng laø "Sö Phuï" (moïi ngöôøi cöôøi). Duõng khí cuûa Sö Phuï raát nhieàu (Sö Phuï cöôøi). Neáu coù ngöôøi naøo ñaùnh Sö Phuï, thì ngöôøi aáy seõ bieát duõng khí cuûa Sö Phuï lôùn bao nhieâu, bôûi vì Sö Phuï seõ boû chaïy (Sö Phuï vaø moïi ngöôøi cöôøi). Töû Haï tieáp tuïc hoûi: "Vaäy Töû Tröông thì sao? Töû Tröông laø moät ngöôøi nhö theá naøo?" Khoång Töû ñaùp lôøi: "Caùi trang nghieâm cuûa Töû Tröông nhieàu hôn ta." YÙ noùi laø nghieâm tuùc hôn Khoång Töû, khoâng gioáng nhö Sö Phuï, caû ngaøy cöù cöôøi hoaøi. Tröôùc khi xuoáng gaëp quyù vò, Sö Phuï ôû treân sôn ñoäng cuøng maáy vò ñoàng tu cöôøi moät hoài laâu roài môùi xuoáng. Sau ñoù Töû Haï môùi ñöùng daäy hoûi Khoång Töû: "Vaäy taïi sao boán ngöôøi aáy laïi ñeán ñaây hoïc vôùi Ngaøi?" (Sö Phuï cöôøi) Boán ngöôøi aáy ñeàu coù nhöõng ñieåm hay hôn Khoång Töû, taïi sao laïi ñeán hoïc vôùi Khoång Töû? Khoång Töû lieàn traû lôøi: "Anh haõy ngoài xuoáng!" (Sö Phuï cöôøi) OÂng ta ñöùng daïy khaù kích ñoäng! "Anh ngoài xuoáng, toâi seõ noùi cho anh nghe. Anh khoâng bieát aø? Nhan Hoài bieát ñöôïc nhaân, nhöng khoâng bieát luùc naøo khoâng neân nhaân!" Nhaân coù nghóa laø nhaân töø, nhöng khoâng bieát luùc caàn phaûi baát nhaân. "Töû Coáng bieát bieän baïch, nhöng khoâng bieát luùc naøo khoâng neân traû lôøi." YÙ noùi laø laøm moät ngöôøi khoâng bieát bieän baïch, hieåu khoâng? Khoâng phaûi ñieàu gì cuõng bieát, cuõng bieän baïch, nhö theá ngöôøi ta seõ nhöùc ñaàu. Nhöng chuùng ta cuøng nhau nghe xong caâu chuyeän roài Sö Phuï môùi bình luaän, nhö vaäy môùi coù thöù töï. Hoaëc laø Sö Phuï ñuïng ñaâu bình luaän ñoù thì hay hôn, tuøy tieän maø. Sö Phuï khoâng phaûi laø Kim Thaùnh Thaùn, caû ngaøy cöù ghi nhöõng caâu bình luaän ôû döôùi nhöõng baøi vaên, hoaëc Sö Phuï phaûi bình luaän nôi, ôû treân, ôû döôùi, ñaàu baøi, cuoái baøi, choã naøo Sö Phuï cuõng bình luaän. Khoång Töû tieáp tuïc noùi: "Töû Loä bieát duõng nhöng khoâng bieát luùc naøo neân sôï." Hieåu khoâng? Khoâng bieát luùc naøo neân giaû vôø sôï hay luùc naøo neân bieát sôï. Cuõng khoâng haún laø "sôï", yù noùi laø luùc naøo caàn phaûi meàm deûo. Töû Loä khoâng bieát luùc naøo caàn phaûi meàm deûo. "Töû Tröông trang nghieâm, nhöng khoâng bieát luùc naøo phaûi thong dong hôïp vôùi quaàn chuùng. Neáu ñem taát caû nhöõng öu ñieåm cuûa nhöõng ngöôøi naøy hôïp laïi ñeå ñoåi laáy nhöõng choã ta chöa hay, ta cuõng chaúng muoán trao ñoåi vôùi hoï." Tuy raèng nhöõng ñeä töû cuûa Khoång Töû raát gioûi, ñem taát caû nhöõng ñieåm hay cuûa hoï hôïp laïi, sau ñoù trao ñoåi vôùi Khoång Töû nhöõng ñieåm maø Khoång Töû khoâng baèng hoï, Khoång Töû noùi Ngaøi cuõng khoâng muoán trao ñoåi. Cho neân boán ngöôøi aáy vaãn phaûi ñeán baùi Khoång Töû laøm thaày, hoï khoâng coù hai loøng, yù noùi laø khoâng coù thoái taâm, khoâng aân haän. Nhaân Vaø Baát NhaânCaâu chuyeän naøy thaät hay, quyù vò ñaõ ñoïc qua chöa? Quyù vò coù caûm thaáy taïi sao caâu chuyeän laïi nhö theá, taïi sao caàn phaûi bieát nhaân töø, vaø cuõng caàn phaûi bieát coù luùc khoâng nhaân töø, ai bieát khoâng? Ngöôøi cuûa theá giôùi chuùng ta raát kính troïng nhöõng ngöôøi nhaân töø, phaûi khoâng? Vaäy taïi sao nôi ñaây laïi noùi coù luùc caàn phaûi khoâng coù loøng nhaân töø môùi toát? Coù ai bieát taïi sao khoâng? Nhaân töø coù nghóa laø gì? Ñoù laø moät ngöôøi coù loøng nhaân aùi vôùi moïi ngöôøi, raát khoan dung, ñaïi löôïng, raát hieåu bieát, laø moät ngöôøi deã tha thöù cho keû khaùc, khoâng oaùn traùch ai, ñeàu duøng tình thöông ñoái ñaõi vôùi moïi ngöôøi. Ñoù laø nhaân töø. Luùc gaëp ngöôøi ta trong côn khoán khoù thì yeâu thöông hoï, giuùp ñôõ hoï; luùc ngöôøi ta laøm sai thì thoâng caûm hoï, vaäy taïi sao chuùng ta khoâng neân chæ coù loaïi phaåm chaát aáy maø thoâi. Taïi sao chuùng ta khoâng neân luùc naøo cuõng nhö theá? Nhö theá khoâng phaûi laø hay hôn sao? "Caàn phaûi bieát luùc naøo khoâng nhaân töø" yù laø theá naøo? Ai bieát? Nhanh leân (coù ngöôøi ñaùp: Ñoù laø luùc ñoái xöû vôùi keû xaáu) (coù ngöôøi khaùc ñaùp: Ñoù laø bieát caùch thöông ngöôøi, vaø bieát caùch gheùt ngöôøi. Gheùt ngöôøi laø ñoái ñaõi vôùi ngöôøi khoâng nhaân töø. Caû hai phaåm chaát ñeàu phaûi coù.) Ñuùng vaäy, caû hai phaåm chaát ñeàu phaûi coù, aâm döông phaûi quaân bình. Luùc caàn nhaân thì nhaân, luùc caàn töø thì töø, luùc khoâng nhaân töø thì khoâng nhaân töø, nhö vaäy môùi toát. Trong hoaøn caûnh naøo caàn phaûi nhaân töø vaø trong hoaøn caûnh naøo khoâng caàn nhaân töø? Ví duï chuùng ta coù moät ngöôøi baïn, luùc ngöôøi aáy gaëp côn khoán khoù, laø moät ngöôøi baïn toát thì ñöông nhieân chuùng ta caàn phaûi giuùp ñôõ hoï, mang tieàn cho hoï ñeå hoï coù theå laøm aên sinh soáng, sau ñoù hoï coù theå töï laäp. Neáu coù tieàn, hoï seõ traû laïi cho chuùng ta, neáu hoï khoâng traû, chuùng ta cuõng chaúng ñeå yù ñeán laøm gì. Neáu chuùng ta coù raát nhieàu tieàn, baïn beø cuûa chuùng ta ñeán möôïn, chuùng ta cuõng khoâng neà haø gì, hoaëc em baïn beø chuùng ta, anh chuùng ta hoaëc baïn beø chuùng ta möôïn, chuùng ta cuõng khoâng nôõ töø choái. Nhöng nhöõng ngöôøi aáy khoâng phaûi laáy tieàn ñeå laøm aên maø laïi laøm nhöõng chuyeän xaáu nhö côø baïc, huùt saùch, röôïu cheø, laøm nhöõng chuyeän baäy baï; sau ñoù laïi muoán laáy theâm tieàn cuûa chuùng ta, luùc ñoù chuùng ta khoâng theå tieáp tuïc loøng nhaân töø nöõa. Neáu nhö giuùp ñôõ ngöôøi aáy thaønh moät ngöôøi xaáu, yû laïi, khoâng ñoäc laäp, chuùng ta caøng ñoái ñaõi vôùi hoï baèng caùi goïi laø nhaân töø, chuùng ta seõ caøng thöông haïi ñeán hoï, caøng ngaøy hoï caøng khoâng coù tinh thaàn ñoäc laäp, caøng ngaøy caøng khoâng phaùt trieån naêng löïc cuûa mình, seõ caøng trôû neân moät ngöôøi yû laïi, yeáu ñuoái, moät ngöôøi khoâng coù lieâm só, khoâng coù löông taâm, khoâng coù nhaân caùch cuûa moät con ngöôøi, khoâng ñaùng laøm baïn vôùi chuùng ta; nhö vaäy chuùng ta seõ maát ñi moät ngöôøi baïn vaø laøm haïi ñeán hoï, ñôøi soáng cuûa hoï caøng ngaøy caøng truïy laïc, seõ khoâng bao giôø vöôn mình leân ñöôïc. Caâu Chuyeän Traïng Nguyeân Duøng Caùch Baát Nhaân Giuùp BaïnLöu Bình vaø Döông Leã laø hai ngöôøi baïn hoïc, moät ngöôøi hoïc haønh khaù chaêm chæ neân sau naøy ñoã traïng nguyeân. Ngöôøi baïn ñoã traïng nguyeân naøy laøm quan lôùn trong trieàu ñình, sau ñoù vinh quy veà laøng. Coøn ngöôøi baïn kia thích aên uoáng röôïu cheø nhieàu hôn. Tuy ngöôøi naøy cuõng coù raát nhieàu taøi, taøi hoa cuûa hai ngöôøi khoâng cheânh leäch bao nhieâu, nhöng ngöôøi naøy vì löôøi bieáng hôn, khoâng chòu hoïc haønh, neân khoâng ñoã traïng nguyeân. Ngöôøi baïn thi doã sau khi laøm quan, taâm raát toát, coøn nhôù ñeán ngöôøi baïn xöa, vì tröôùc ñaây hai ngöôøi naøy laø ñoâi baïn toát vôùi nhau, oâng nghó raèng luùc naøy ngöôøi baïn cuûa oâng chaéc ñang gaëp khoù khaên, neân cho ngöôøi tìm ngöôøi baïn cuûa oâng ñeán. Khi ngöôøi baïn cuûa traïng nguyeân ñeán, oâng giaû vôø baän roän ôû trong phoøng, ñeå cho ngöôøi baïn ôû beân ngoaøi chôø raát laâu. Luùc ngöôøi baïn cuûa oâng hoûi, oâng laøm boä phaùi moät vieân quan nhoû ra tieáp ñaõi, aên côm chung vaø taëng nhöõng moùn quaø reû tieàn, chaúng khaùc gì quaø cho boä haï hay cho nhöõng ngöôøi ngheøo khoå, mang nhöõng thöùc aên thaät ñaïm baïc cho oâng aên, ñoái xöû khoâng chuùt ñaøng hoaøng. Ngöôøi baïn naøy muoán gaëp vò traïng nguyeân, nhöng vò traïng nguyeân laïi giaû vôø baän vieäc noùi ñôïi moät chuùt hoaëc heïn ngaøy mai v.v... Ngaøy hoâm sau ngöôøi baïn laïi ñeán, vò traïng nguyeân laïi ñoái ñaõi töông töï nhö vaäy, sau ñoù ngöôøi baïn ngheøo khoå, thi khoâng ñoã traïng nguyeân naøy caûm thaáy baát maõn, töùc giaän, maéc côû. Roài khoâng theøm ñi tìm ngöôøi baïn ñaõ ñoã traïng nguyeân cuûa mình nöõa, oâng veà nhaø caûm thaáy thaät buoàn raàu. Ngaøy naøo maët maøy cuõng buoàn raàu. Ñoät nhieân trong luùc oâng buoàn nhaát, khoâng muoán soáng, khoâng coøn muoán laøm vieäc gì nöõa, thì oâng gaëp ñöôïc moät coâ gaùi thaät ñeïp, thaät ñeïp, thaät thanh nhaõ, tuy nhieân caùch aên maëc hôi taàm thöôøng. Coâ gaùi ñoät nhieân xuaát hieän, hai ngöôøi quen bieát nhau. Ngöôøi con gaùi khuyeán khích oâng, hieåu roõ noãi loøng cuûa oâng, bieát ñöôïc hoaøn caûnh khoù khaên cuûa oâng bò baïn beø phaûn boäi v.v... Coâ gaùi nuoâi oâng, noùi vôùi oâng raèng: "Khoâng sao caû, anh haõy tieáp tuïc hoïc haønh, toâi bieát quay tô, bieát laøm thuû coâng giuùp ñôõ cho anh. Toâi coøn bieát caàu Sö Phuï beân trong giuùp ñôõ cho anh nöõa, anh ñöøng lo!" (Sö Phuï vaø moïi ngöôøi cöôøi) Vì theá ngöôøi ñaøn oâng noï môùi an taâm hoïc haønh. OÂng ñaùp lôøi vôùi coâ raèng oâng seõ chuyeân taâm hoïc haønh, khi ñoã traïng nguyeân seõ cöôùi coâ laøm vôï. Ngöôøi con gaùi aáy khoâng noùi gì chæ traû lôøi: "Ñeán ñoù roài haõy tính! Baây giôø anh haõy coá gaéng hoïc haønh. Ñoù laø chuyeän nhoû, sau naøy seõ baøn." Coâ gaùi chæ noùi nhö vaäy, ngöôøi naøy muoán coù nhöõng quan heä vôùi coâ gaùi nhöng cuõng khoâng ñöôïc, chæ baûo oâng haõy coá gaéng hoïc haønh, ñöøng phaân taâm ñeán tình yeâu nam nöõ, chuyeän ñoù haõy coøn xa xoâi, ñoã traïng nguyeân roài haõy tính! Coâ gaùi tieáp tuïc nuoâi oâng hoïc haønh. Laàn thi sau ñoù oâng cuõng ñoã ñöôïc traïng nguyeân. Sau khi thi ñoã, ngöôøi ñaàu tieân oâng muoán gaëp laø teân traïng nguyeân voâ laïi phaûn boäi vaø ñeâ tieän noï, cuõng chính laø ngöôøi baïn cuõ cuûa oâng. OÂng lieàn laäp töùc ñi gaëp oâng traïng nguyeân aáy vaø oâng cuõng ñem theo raát nhieàu boä haï cuûa oâng ñeán ñeå ngöôøi baïn cuõ cuûa oâng bieát raèng giôø ñaây oâng cuõng laø traïng nguyeân! OÂng muoán chöûi ngöôøi baïn xaáu ñoù moät traän cho haû nhöõng gì maø tröôùc ñaây ngöôøi naøy ñaõ ñoái ñaõi vôùi oâng khoâng toát nhö theá naøo. OÂng muoán tieáp tuïc chöûi maéng, nhöng môùi chöûi ñöôïc moät nöûa thì ngöôøi baïn aáy lieàn noùi nhoû vôùi ngöôøi haàu caän vaøi lôøi, ngöôøi naøy lieàn vaøo trong vaø daãn ra moät coâ gaùi. OÂng traïng nguyeân môùi lieàn nhaän ra ngay coâ gaùi naøy chính laø ngöôøi ñaõ nuoâi döôõng oâng aên hoïc trong ba naêm qua. OÂng hoûi: "Taïi sao coâ laïi ôû nôi ñaây?" Vò traïng nguyeân cuõ ñaùp lôøi: "Coâ aáy chính laø vôï toâi!" (Sö Phuï cuøng moïi ngöôøi cöôøi) |
Nghe hieåu khoâng? Ngöôøi baïn naøy ñaõ hy sinh vôï cuûa oâng, cho vôï mình qua beân ñoù nuoâi döôõng ngöôøi baïn, coå voõ oâng hoïc haønh, khoâng ñeå cho oâng ta truïy laïc, khoâng laøm laõng phí moät nhaân taøi, khoâng choân vuøi taøi hoa cuûa oâng aáy. Ngöôøi baïn ñöông nhieân khoâng hieåu ñöôïc taám loøng cuûa ngöôøi baïn traïng nguyeân, cöù maõi nghó raèng oâng ta khoâng toát cho neân môùi khieån traùch, chöûi maéng baùo thuø, veà sau bieát ñöôïc, oâng lieàn quyø xuoáng laïy taï, caû hai ngöôøi oâm chaàm laáy nhau maø khoùc. Ñoù laø caùi baát nhaân cuûa ngöôøi quaân töû. Coù nhöõng luùc caùi nhaân cuûa keû tieåu nhaân laïi laøm haïi ngöôøi khaùc, nhöng caùi baát nhaân cuûa ngöôøi quaân töû coù theå giuùp ñôõ ñöôïc raát nhieàu ngöôøi, coù theå giuùp ñôõ cho chính baûn thaân mình vaø cho ngöôøi khaùc, ñoù môùi laø caùi nhaân thaät söï, cho neân coù nhöõng luùc chuùng ta caàn phaûi bieát theá naøo laø baát nhaân, coù hieåu yù cuûa Sö Phuï khoâng? Bieát Ñöôïc Cöông Nhu Môùi Thaät Söï Laø Ngöôøi ToátQua caâu chuyeän naøy, chuùng ta coù theå hieåu ñöôïc nhöõng gì Khoång Töû noùi: Bieát nhaân, coù nhaân töø, nhöng cuõng caàn phaûi bieát luùc naøo neân baát nhaân. Nghóa laø chuùng ta caàn phaûi bieát söû duïng cöông nhu, neáu khoâng, chuùng ta seõ quaù chaáp neâ vaø baùm laáy phaåm chaát nhaân töø. Neáu chuùng ta khoâng buoâng boû ñöôïc cuõng khoâng toát. Coù nhöõng luùc caàn phaûi buoâng xuoáng! Ví duï chuùng ta coù cuûa caûi quyù giaù, khi chieán tranh, chuùng ta phaûi goùi gheùm nhöõng cuûa caûi naøy laïi, kim cöông, vaøng ngoïc, ñaù quyù goùi thaønh moät goùi roài caát vaøo ngöôøi, khoâng böng ra, ñi ñaâu cuõng mang theo, mang ñeán nôi an toaøn môùi thoâi. Nhöng khi ñaõ ñeán nôi an toaøn thì phaûi laáy ra hoaëc khi gaëp baïn beø thaân thuoäc thì phaûi ñem ra baùn, laáy tieàn mua thöùc aên cho hoï aên; khoâng theå chæ vì muoán caát daáu cuûa maø khoâng maøng ñeán keû khaùc. Cho neân nhaân vaø baát nhaân caàn phaûi bieát duøng. Neáu bieát duøng thì baát nhaân cuõng nhö nhaân; neáu khoâng bieát öùng duïng, thì nhaân trôû thaønh baát nhaân, nhaân bieán thaønh aùc. Raát nhieàu ngöôøi ñaõ lôïi duïng hai chöõ Töø Bi, nghó raèng moät ngöôøi phaûi luoân luoân giöõ loøng töø bi; töø ñaàu ñeán cuoái ñeàu töø bi, caû ngaøy ñeàu chæ cöôøi ha ha, ai ñeán cuõng ñeàu thieän tai! Thieän tai! (Sö Phuï vaø moïi ngöôøi cöôøi) Theá laø ngu, Phaät goã môùi laøm nhö vaäy, laøm ngöôøi khoâng theå laøm nhö vaäy, quaân töû phaûi bieát öùng bieán, phaûi bieát tieán thoaùi, cöông nhu, nhö vaäy môùi thaät söï laø moät ngöôøi toát. Cho neân Khoång Töû môùi noùi nhö theá naøy: "Ngaøi khoâng nhaân töø baèng Nhan Hoài, thaät nhö theá, vì coù luùc Ngaøi khoâng nhaân töø, coù nhöõng luùc döôøng nhö Ngaøi buoâng boû nhaân töø, ñoái xöû vôùi ngöôøi khoâng nhaân töø, cho neân ngaøi môùi noùi Nhan Hoài nhaân töø hôn ngaøi. Raát coù theå Nhan Hoài chæ bieát luùc naøo cuõng nhaân töø, khoâng bieát luùc naøo caàn phaûi noùi "khoâng", noùi "Khoâng hieåu", hoaëc laø "Khoâng ñöôïc" hieåu khoâng? Chuyeän gì cuõng "Ñöôïc", "Ñöôïc", "Ñöôïc", nhö vaäy khoâng phaûi laø nhaân maø laø ngu. Söï Nhaân Töø Cao Ñaúng HônCho neân duø Nhan Hoài raát coù nhaân töø, raát coù tình thöông, nhöng thieáu söï khoâng coù tình thöông, khoâng bieát luùc naøo phaûi buoâng boû tình thöông xuoáng. Cho neân ñeå coù tình thöông chaân thaät, tình thöông vó ñaïi hôn, oâng môùi ñi theo hoïc vôùi Khoång Töû. Chaéc quyù vò ñaõ hieåu yù cuûa Sö Phuï roài? Khoâng phaûi Khoång Töû khoâng bieát theá naøo laø nhaân töø, nhöng Ngaøi bieát söï nhaân töø cao ñaúng hôn cho neân chuùng ta môùi noùi moät ngöôøi thaønh ñaïo hoï khoâng phaûi laø ngöôøi nhaân töø, hoï khoâng coù söï nhaân töø nhö loaøi ngöôøi chuùng ta nghó, haønh vi cuûa ngaøi, vieäc laøm cuûa ngaøi khoâng gioáng nhö chuùng ta töôûng töôïng trong caùi khung cuûa ñaïo ñöùc: nhaân, leã, nghóa, trí, tín, hieåu khoâng? Hoï ñaõ vöôït qua, khi naøo hoï thaáy caàn phaûi böôùc vaøo caùi khung aáy thì hoï böôùc vaøo; luùc hoï caàn phaûi bay tung ra ñeå giuùp ñôõ cho nhieàu ngöôøi hôn, ñeå phuïng söï lyù töôûng vó ñaïi hôn, thì hoï seõ tung ra, hieåu khoâng? Hoï ñeán vaø ñi raát töï do töï taïi. Ña soá chuùng ta thì ôû beân trong caùi khung aáy, khoâng bieát laøm sao ñeå ñi ra, khoâng bieát laøm sao ñeå trôû veà. Khoâng haún gioáng nhau, hôi thieáu uyeån chuyeån cuõng gioáng nhö ñöôøng moät chieàu, bieát ñi maø khoâng bieát trôû veà! Cuõng vaäy, nhö Töû Coáng, tuy coù bieän taøi, oâng hay bieän baïch, nhöng oâng khoâng bieát luùc naøo laø luùc khoâng neân bieän, neân laøm moät ngöôøi ñôn thuaàn. Luùc khoâng bieát thì neân noùi khoâng bieát, cuõng khoâng neân caùi gì cuõng bieát. Luùc neân bieát ñeàu bieát, khoâng neân bieát cuõng khoâng caàn bieát, khoâng bieát cuõng coù theå noùi laø "ta khoâng bieát", bôûi vì nhöõng thöù maø chuùng ta khoâng caàn bieát, neáu khoâng bieát, chuùng ta cuõng khoâng cheát! Nhöõng ñieàu maø Sö Phuï caàn bieát, caàn laøm Sö Phuï ñeàu bieát; khoâng neân laøm, khoâng neân bieát, Sö Phuï chaúng maøng tôùi laøm gì. Duø raèng noùi bieát, nhöng coù luùc cuõng khoâng bieát. Coù nhöõng ngöôøi maø quyù vò hoûi hoï caâu naøo, hoï cuõng ñeàu coù giaûi ñaùp (Sö Phuï cöôøi). Ngöôøi ta noùi khoâng baèng hoï, coù nhöõng luùc ngöôøi ta meät quaù, khoâng muoán bieän baïch nöõa, nhöng khoâng phaûi nhö theá bieåu loä raèng ngöôøi aáy bieát taát caû, maø ngöôøi aáy quaù hieáu kyø hieáu thaéng, chuyeän gì cuõng bieát, chuyeän gì cuõng hieåu, laøm nhö theá seõ coù nhöõng luùc raát meät, hieåu khoâng? Sau ñoù seõ khoâng haï mình noåi, quyù vò seõ khoâng theå naøo laøm moät em beù bình thöôøng, ñôn thuaàn, khoâng bieát bieän luaän, ai thaéng cuõng khoâng sao. Bình Thöôøng Töùc Laø ÑaïoHoâm nay ñoïc caâu chuyeän naøy Sö Phuï caûm thaáy mình ñöôïc an uûi moät chuùt, bôûi vì coù nhöõng luùc bieän luaän khoâng laïi vôùi ngöôøi ta, ñoái phöông cöù duøng moät môù kinh ñieån, moät môù giaùo lyù, Sö Phuï cuõng caûm thaáy hoï raát coù lyù (Sö Phuï cuøng moïi ngöôøi cöôøi), sau ñoù thì Sö Phuï thua, veà nhaø caûm thaáy laøm Voâ Thöôïng Sö sao maø maát maët theá? (Sö Phuï cuøng moïi ngöôøi cöôøi) oà, sau ñoù nghó laïi, ai da! Ñaâu coøn maët nöõa maø sôï maát choã naøo (Sö Phuï cöôøi). Hoâm nay nghe Khoång Töû noùi: "Coù nhöõng luùc noùi chuyeän cuõng phaûi nhö ngoïng." YÙ ngaøi noùi Töû Coáng coù bieän taøi voâ ngaïi, bieän taøi cuûa oâng raát hay, nhöng oâng khoâng bieát luùc naøo thì neân ngoïng, hieåu khoâng? Caùi ngoïng cuûa chuùng ta coù ích lôïi gì? Khoâng phaûi noùi chuùng ta khoâng neân coù bieän taøi, nhöng chuùng ta khoâng neân luùc naøo cuõng thaéng, khoâng neân luùc naøo cuõng hay hôn, hieåu khoâng? Neáu nhö coù moät ngöôøi luùc naøo cuõng ta ñaây, ngöôøi ta seõ chòu khoâng noåi! Vaø chính baûn thaân hoï, hoï cuõng khoâng chòu noåi laáy mình, hieåu khoâng? Neáu khoâng bieát thænh thoaûng caàn phaûi laøm ngoïng, khoâng quen laøm nhö theá, luùc naøo cuõng thaéng; vaïn nhaát coù moät ngaøy thua seõ töï saùt maát! Bôûi vì khoâng quen, chòu khoâng noåi. Hôn nöõa nhöõng keû nhö theá chaúng khaùc gì moät khuùc caây cheát! Cho neân treân theá giôùi naøy khoâng neân quaù hoaøn myõ, quyù vò coù hieåu khoâng? Khoâng quaù hoaøn myõ môùi thaät laø hoaøn myõ, yù nghóa laø bieát luùc naøo toát, luùc naøo neân laøm vieäc gì, luùc naøo neân bieän baïch, luùc naøo khoâng neân bieän, maø laøm moät ngöôøi caâm, ñieác cuõng ñöôïc, khoâng sao caû, AØ! Ñoù môùi thaät laø töï taïi, ung dung, an nhaøn. Luùc naøo cuõng muoán laøm moät ngöôøi toát, danh döï, ai noùi gì cuõng bieän, nhö theá khoâng traùnh khoûi söï chaùn ngaáy, khoâng uyeån chuyeån vaø nhö vaäy khoâng vui (Sö Phuï cöôøi). Luùc naøo cuõng nhö theá thì ñaâu coù gì vui! Minh Sö Tuøy Hoaøn Caûnh Khieâm Toán Xöû SöïKhoång Töû laïi noùi Töû Loä duõng caûm hôn Ngaøi; nhöng ngöôøi aáy khoâng bieát luùc naøo caàn phaûi meàm yeáu, sôï seät. Coù nhöõng luùc caàn phaûi nhö theá, thaät söï nhö theá! Laàn tröôùc Sö Phuï coù keå cho quyù vò nghe chuyeän ôû Phi Luaät Taân hoï duøng voõ löïc ñeå khoáng cheá chuùng ta, ñöông nhieân chuùng ta cuõng coù theå gaây kích ñoäng, ngöôøi chuùng ta cuõng ñoâng, nhöng neáu hai beân ñeàu cöùng coûi, ñaùnh nhau, thì keát quaû coù toát khoâng? Ñöông nhieân laø khoâng toát. Thöù nhaát, chuùng ta laø khaùch, vaû laïi ôû quoác gia cuûa ngöôøi khaùc. Thöù hai, chuùng ta laø nhöõng ngöôøi tu haønh; thöù ba laø chuùng ta muoán ñeán giuùp ñôõ, khoâng phaûi ñeán ñaây ñeå laøm hoaøn caûnh theâm phöùc taïp, gaây ngoä nhaän caøng saâu thì caû hai beân ñeàu baát lôïi, phaûi khoâng? Cho neân luùc ñoù neáu Sö Phuï khoâng meàm deûo, khoâng boû ñi, khoâng giaû boä sôï haõi tröôùc nhöõng vuõ löïc cuûa hoï, khoâng chòu nhöôøng böôùc thì raát phieàn phöùc! Seõ taïo neân phöùc taïp, phieàn phöùc, khoâng chaéc seõ ñem ñöôïc ích lôïi gì cho ngöôøi tî naïn AÂu Laïc. Neáu chuùng ta thaéng thì ñöôïc gì, sau ñoù thì cuõng phaûi mua veù maùy bay ra veà! (Sö Phuï cuøng moïi ngöôøi cöôøi) Laïi khoâng theå vónh vieãn ôû laïi nôi ñoù, laøm vieäc khoâng neân quaù xao ñoäng, khoâng neân laáy thaønh baïi maø luaän anh huøng. Cho neân tröôùc ñaây, nhöõng ngöôøi Trung quoác hoïc voõ hoaëc nhöõng voõ sö, thaày giaùo ñeàu daïy ngöôøi ta khoâng neân tuøy tieän ñeå loä voõ coâng ra, maø phaûi nhaãn naïi cho tôùi khi khoâng ñöôïc môùi thoâi, vì phaûi töï veä neân môùi phaûn coâng, khoâng ñöôïc tuøy tieän gaây chieán, cuõng khoâng ñöôïc khi ngöôøi ta gaây chieán laø öùng chieán ngay ñeå bieåu dieãn voõ coâng cuûa chính mình, phaûi khoâng? Khoâng phaûi laø khoâng duõng, khoâng phaûi laø khoâng coù voõ, nhöng nhaãn ñöôïc môùi thöïc söï laø voõ coâng chaân chaùnh, khoâng ñaùnh ngöôøi môùi cao cöôøng. Ñöông nhieân bò eùp vaøo ñöôøng cuøng thì caàn phaûi phaûn öùng, nhöng khoâng phaûi luùc naøo cuõng ñeå loä ra ñeå cho ngöôøi ta bieát raèng chuùng ta khoâng sôï ai, voõ coâng cuûa chuùng ta raát cao, chuùng ta raát coù taøi, coù löïc löôïng. Cho neân ôû theá giôùi naøy coù nhöõng luùc minh sö cuõng phaûi töï nhieân tuøy hoaøn caûnh maø xöû söï coâng vieäc. Gioáng nhö thaàn thoâng cuûa Phaät Thích Ca Maâu Ni raát nhieàu, nhöng luùc ngöôøi ta thi trieån thaàn thoâng vôùi Ngaøi, Ngaøi cuõng khoâng thi trieån. Chuùa Gieâ Su Ki Toâ cuõng coù raát nhieàu thaàn thoâng, nhöng khi nghe noùi ngöôøi ta muoán ñoùng ñinh Ngaøi, Ngaøi bieát raèng soá maïng cuûa Ngaøi laø nhö theá, caàn phaûi bò ñoùng ñinh môùi coù theå cöùu ñoä ñöôïc chuùng sanh, Ngaøi cuõng ñeå cho ngöôøi ta ñoùng ñinh. Khoâng phaûi Ngaøi khoâng theå chaïy ñöôïc, Ngaøi cuõng coù theå chaïy, ñöøng noùi chi ñeán vieäc duøng thaàn thoâng! Bôûi vì ñeä töû cuûa Ngaøi raát nhieàu, Ngaøi ñaõ tieân tri thôøi gian cuûa Ngaøi ñaõ ñeán roài, khoâng phaûi laø Ngaøi khoâng bieát, Ngaøi cuõng coù theå chaïy chöù ñuøng noùi chi ñeán vieäc duøng thaàn thoâng. |