Con Ngöôøi Thoaùi Hoùa Baèng Caùch Naøo

      Coù nhöõng ngöôøi töø nhoû ñaõ laøm vieäc chaêm chæ hoaëc coá gaéng laøm nhöõng gì laøm ñöôïc, hoï thoâng minh hôn, beùn nhaïy vaø nhanh nheïn hôn, raát laø saùng suoát; vì gioáng nhö hoï ñaõ taäp laâu roài vaäy. Taäp luyeän thì thaønh thaày, vì hai vieäc ñoù töông töï nhö nhau. Ña soá hoaøn caûnh quyù vò coù theå phaùn ñoaùn ñöôïc neáu quyù vò quen vôùi söï thay ñoåi.

      Toâi cuõng coù kinh nghieäm nhö vaäy. Vì hoài nhoû toâi cuõng raát thích laøm vieäc. Toâi thích giuùp ñôõ. Trong nhaø coù ngöôøi laøm, nhöng toâi luoân luoân töï uûi ñoà laáy, giaët giuõ laáy, laïi coøn xaùch nöôùc cho cha meï taém vaø pha traø cho cha. Coù khi taäp naáu côm naøy noï. Ñoâi khi toâi tình nguyeän saên soùc, giuùp ñôõ ngöôøi laøm. Luùc ñoù nhaø toâi coù ba, boán ngöôøi laøm. Toâi khoâng caàn phaûi laøm, nhöng toâi luoân luoân thích laøm vieäc. Vaø coù leõ vì vaäy maø toâi gioûi nhieàu vieäc, cuõng chæ vì quen vôùi nhöõng söï thích öùng vôùi hoaøn caûnh.

      Thí duï nhö, neáu quyù vò laøm gì ñoù laâu roài, nhieàu khi khoâng caàn ño löôøng, chæ nhìn laø bieát caàn bao nhieâu. Raát leï. Nhöõng caùi khaùc cuõng vaäy, duøng ñaàu oùc caøng nhieàu, noù caøng tinh khoân, thoâng minh ra. Neáu khoâng quyù vò caøng ngaøy caøng trôû neân ngu si, roài thoaùi lui thaønh caây, thaønh ñaù. Con ngöôøi thoaùi lui baèng caùch ñoù. Cho neân, ñöøng hoûi toâi sao con ngöôøi laïi coù theå trôû thaønh thuù vaät hoaëc luøi xuoáng loaøi gioáng thaáp keùm hôn. Hoï laøm noù nhö vaäy. Hoï laøm hoï nhö vaäy.

      Coù moät caâu chuyeän veà moät ngöôøi ôû Formosa. OÂng naøy laø moät ñoàng töû, coù theå xuoáng ñòa nguïc hoaëc leân thieân ñaøng ñöôïc. Töø nhoû oâng ta raát laø thanh baïch, aên chay, ngoài thieàn, chöa bao giôø laáy vôï. OÂng ñoù cuõng bieát veà toâi. Khi toâi môùi baét ñaàu noåi tieáng ôû Formosa vaø ra ngoaøi coâng chuùng, oâng cuõng ñeán nhìn, aán ñaàu vaøo cöûa soå. Töø ñoù veà sau, oâng khoâng laøm ñoàng töû nöõa. OÂng noùi Minh Sö vó ñaïi ñaõ ñeán, chuùng ta phaûi ngöng taát caû nhöõng vieäc naøy ñeå toû loøng kính troïng, chuùng ta khoâng caàn laøm nhöõng coâng vieäc naøy nöõa. OÂng coù khoaûng hai traêm ngaøn ñeä töû cöø khoâi. OÂng boû heát, ñi xuoáng ñòa nguïc vaø voøng quanh theá giôùi xem. Coù khi leân thieân ñaøng, coù leõ khoâng cao laém, nhöng moät vaøi thieân ñaøng naøo ñoù, vì nhöõng caùi oâng giaûi thích khi trôû veà hoaëc trong khi du haønh, toâi bieát laø coù thaät. Cho neân, oâng chaéc phaûi laø ngöôøi raát thaønh thaät.

      Ngöôøi naøy ñi ñòa nguïc vaø vieát nhieàu saùch. OÂng keå cho ngöôøi khaùc cheùp xuoáng. OÂng ñaõ vieát nhieàu saùch noùi veà ñòa nguïc. Coù moät chuyeän veà ñòa nguïc nhö theá naøy, raát sô saøi. OÂ, khoâng phaûi ñòa nguïc, maø noùi veà ñôøi ngöôøi, nhö vaày. OÂng ñang ñi lang thang, thaáy nhieàu chuyeän trong theá giôùi döôùi nhöõng con maét khaùc nhau. Coù leõ ñoù laø linh theå phoùng ra. Vaø oâng troâng thaáy moät caëp trai gaùi, ñang ñi ngoaøi ñöôøng vöøa nhaûy nhoùt theo nhaïc kích ñoäng, nhaûy nhoùt voøng quanh nhö vaäy raát laø thích thuù. Boãng nhieân, chuùng gaëp moät chuoàng heo, ñang luùc heo meï ñang ñeû con. Linh hoàn hai ngöôøi naøy nhö bò cuoán huùt bôûi chuyeän naøy roài trôû thaønh heo, chæ baèng caùch nhaûy nhoùt, khoâng chòu chuù yù tôùi vieäc ñi ñaâu. Ñoù laø moät chuyeän.

      Moät chuyeän nöõa noùi veà ñòa nguïc, con ngöôøi thaønh heo thaønh thuù vaät nhö theá naøo. Nhieàu ngöôøi cheát ñi, khoâng coù ñuû phöôùc baùu ñeå trôû laïi laøm ngöôøi ngay hoaëc sinh ra ôû thieân ñaøng. Hoï ôû ñòa nguïc moät thôøi gian, taïm goïi laø ñòa nguïc. Hoï bò tröøng phaït hoaëc laøm gì ñoù khuûng khieáp ñeå röûa nghieäp chöôùng, ñoát heát nhöõng caùi xaáu, caét ñöùt moïi ung nhoït veà ñaïo lyù ra khoûi linh hoàn hoï. Roài hoï ñöôïc ñaàu thai laïi. Dieâm vöông cho hoï yeát kieán vaø hoûi hoï baây giôø muoán gì, muoán ñòa vò gì vaø moät ñôøi soáng nhö theá naøo. Vì baây giôø hoï ñöôïc quyeàn ñaàu thai laïi laøm ngöôøi.

      Töøng ngöôøi traû lôøi. Coù ngöôøi noùi: "OÀ! baây giôø thoaùt khoûi ñòa nguïc roài, toâi söôùng quaù, chaéc chaén toâi seõ laøm ngöôøi, ñöôïc troïng duïng, ñöôïc sung söôùng vaø seõ laøm moät ngöôøi raát toát. Thí duï, toâi muoán phuïc vuï, toâi muoán laøm caùi naøy." Ñöôïc! Hoï seõ cho quyù vò moät ñòa vò toát nhö laø y taù hay baùc só hay baát cöù ñòa vò phuïng söï naøo ñeå quyù vò coù cô hoäi toát phuïc vuï ngöôøi khaùc.

      Moät ngöôøi khaùc noùi: "OÀ! Vì toâi soáng döôùi ñòa nguïc laâu quaù roài, khuûng khieáp quaù, khoå sôû quaù roài. Baây giôø toâi muoán höôûng thuï ñôøi soáng. Toâi muoán soáng trong moät khung caûnh ñeïp, coù quaàn aùo ñeïp, gioïng noùi hay ñeå toâi coù theå ca haùt vaø loâi cuoán taát caû phaùi nöõ, coù moät nôi cö nguï thaät ñeïp beân caïnh bôø soâng, vaø coù nhieàu ñoà aên, khoâng phaûi ñi kieám tieàn maø vaãn coù."

      Moät ngöôøi khaùc cuõng töø ñòa nguïc leân, cuõng muoán nhöõng thöù töông töï nhö vaäy. "Chao oâi, ôû ñòa nguïc luùc naøo cuõng bò thieâu ñoát. Da thòt cuûa toâi gaàn nhö maát heát. Toâi gaày quaù, chaùy heát trôn. Toâi muoán maäp. Maäp troâng raát coù phöôùc baùu." Nhieàu ngöôøi nghó maäp vaø to con laø ñôøi soáng coù phuùc haäu ñaùng khen. "Toâi soáng ôû ñòa nguïc khoå quaù. Baây giôø toâi muoán buø laïi. Toâi muoán chæ coù aên, uoáng, nguû, maäp leân. Töø tröôùc tôùi giôø toâi gaày goø quaù vì löûa ñòa nguïc laáy heát maùu toâi, ñoát heát môõ toâi, heát da thòt toâi. Baây giôø toâi muoán maäp. Toâi muoán aên, uoáng, vaø ngöôøi khaùc phaûi phuïc vuï cho toâi. Toâi muoán ngöôøi ta phuïc vuï toâi, mang thöùc aên tôùi taän cöûa, tôùi taän mieäng. Toâi khoâng phaûi ñi ñaâu heát, khoâng phaûi kieám tieàn. Cho toâi ñôøi soáng ñoù! Nhö vaäy toâi seõ khoâng phaûi lo thöùc aên, quaàn aùo, moïi ngöôøi laøm ñaày tôù cho toâi".

      Dieâm vöông noùi "Ñöôïc roài"! Roài oâng sai boä haï, quyû söù ñem laïi nhöõng thöù y nhö ngöôøi naøy caàn. Vaäy hoï mang ñeán caùi gì? Moät con chim coù loâng tuyeät ñeïp, oùng aùnh. OÂng ta muoán vaäy maø. OÂng muoán quaàn aùo ñeïp, khoâng caàn phaûi kieám tieàn mua. Dính luoân treân ngöôøi, cuõng khoâng caàn phaûi giaët, khoâng phieàn phöùc gì caû. OÂng ta khoâng muoán moät cuoäc soáng khoù khaên, chæ muoán ngoài ñoù, aên uoáng, ca haùt. Cho neân hoï cho oâng moät thaân theå to lôùn coù loâng thaät ñeïp vaø gioïng noùi hay, nhö vaäy coù theå ca hoùt suoát ngaøy ñöôïc. Roài ñaët noù caïnh moät caây trong röøng, vôùi raát nhieàu traùi daâu, traùi caây röøng vaø trong moät khung caûnh ñeïp ñeõ. Noù ñöôïc aên uoáng, loâng ñeïp vaø khoâng coù ñieàu gì phaûi lo nghó. Hoï cho oâng ta nhöõng thöù ñoù, y nhö oâng muoán. Cho neân, ñöøng traùch Thöôïng Ñeá ñòa vò cuûa chuùng ta. Chuùng ta muoán nhö vaäy.

      Ñöôïc, Dieâm Vöông sai boä haï ñem ñeán boä ñoà cho oâng soáng kieáp naøy. Quyù vò bieát ñoù laø gì khoâng? Lôùp da heo, cho oâng maëc vaøo roài laäp töùc oâng trôû thaønh heo. Sau ñoù oâng uoáng moät loaïi nöôùc cho queân heát tieàn kieáp vaø chæ höôûng thuï kieáp heo. ÔÛ ñoù, moãi ngaøy ñöôïc ngöôøi ta ñem thöùc aên, ñoà uoáng tôùi taän mieäng, taém röûa cho vaø nuoâi maäp leân. OÂng khoâng phaûi laøm gì. OÂng muoán ñôøi soáng ñoù, neân oâng ñöôïc. Neáu khoâng, laøm sao soáng kieáp con ngöôøi maø khoâng phaûi laøm gì caû? Khoâng traùch nhieäm, ñöôïc thöùc aên ñoà uoáng ñem tôùi mieäng maø khoâng phaûi laøm gì caû? Quyù vò nghó coù ñôøi ngöôøi nhö vaäy khoâng? Khoâng. Cho neân hoï phaûi cho oâng laøm kieáp heo ñeå thoûa maõn yù muoán cuûa oâng vaø nhö vaäy raát laø ñuùng.

      Cha quyù vò cho quyù vò theo yù muoán cuûa quyù vò chöù, ñuùng khoâng? Xin caùi gì thì ñöôïc cho caùi ñoù. Bôûi vì quyù vò hay xin, neân quyù vò ñöôïc cho. Cho neân, neáu quyù vò xin ñieàu khoâng theå ñöôïc, quyù vò seõ coù ñôøi soáng khoâng theå ñöôïc. Laø nhö vaäy ñoù.

      Vì theá maø nhieàu ngöôøi gaëp khoå sôû vaø sinh ra trong nhöõng caûnh giôùi thaáp keùm. Chæ vì nhöõng quan nieäm laàm laãn, chæ vì hoï muoán coù maø khoâng muoán laøm, chæ vì hoï muoán ñi ngöôïc laïi vôùi luaät nhaân quaû ôû theá giôùi naøy. Khi ra khoûi luaät nhaân quaû, thì khoâng sao. Chuùng ta ôû treân thieân ñaøng, ôû Nieát Baøn, muoán caùi gì cuõng ñöôïc cung caáp. Chuùng ta cuõng khoâng caàn muoán nöõa. Nhöng coøn ôû trong tam giôùi, coøn coù theå xaùc, nhöõng nhu caàu vaät chaát, ñoøi hoûi vaät chaát, thì chuùng ta cuõng phaûi coù nhöõng ñoùng goùp vaät chaát. Vì vaäy, Kinh Thaùnh coù noùi: "Baèng moà hoâi treân aùo, caùc con ñöôïc thöùc aên." Khoâng coù caùch naøo khaùc. Chuùng ta ñaõ ôû coõi cöïc laïc, ñaõ ôû treân thieân ñaøng, nhöng chuùng ta boû. Baây giôø ôû theá giôùi naøy chuùng ta phaûi tuaân theo luaät leä, töï lo cho chính mình vaø coâng vieäc cuûa mình.

      Töï do khoâng coù nghóa laø bay treân trôøi, soáng ôû ñaây, haù mieäng ñôïi sung ruïng. Töï do nghóa laø quyù vò coù tinh thaàn traùch nhieäm to taùt, nghóa laø khoâng caàn ai baûo quyù vò laøm gì, maø quyù vò bieát phaûi laøm gì. Ñoù laø luùc ñöôïc töï do. Quyù vò ñöôïc töï do neáu moïi vieäc quyù vò ñeàu bieát phaûi laøm gì, vaø töï lo cho ñôøi soáng cuûa mình, coâng vieäc cuûa mình, ñoù laø quyù vò coù töï do, coøn tröôùc ñoù laø khoâng phaûi. Neáu ñeå ngöôøi khaùc baûo quyù vò laøm gì, nhö vaäy laø quyù vò chöa töï do. Duø coù muoán ñöôïc töï do caùch maáy ñi nöõa, quyù vò cuõng khoâng töï do, vì coøn bò söï voâ minh troùi buoäc. Quyù vò ñeå ñaàu oùc löøa doái, töôûng raèng mình töï do, laø hay. Nhöng khoâng phaûi vaäy.

      Cho neân, coù raát nhieàu vieäc chuùng ta phaûi laøm cho chính mình. Ñaúng caáp ñeán ñaâu laø tuøy thuoäc vaøo quyù vò, duø toâi coù daãn quyù vò leân ñaúng caáp thöù naêm, maø quyù vò chöa tôùi möùc ñoä ñoù, thì quyù vò vaãn laø ñaúng caáp thöù nhaát. Duø toâi laø, thí duï, moät giaùo sö ñaïi hoïc, nhöng quyù vò haõy coøn trong trình ñoä maãu giaùo, neáu toâi duøng quyeàn löïc vaø ñòa vò cuûa toâi, ñem quyù vò leân ñaïi hoïc, thì quyù vò laøm gì ôû ñoù? Khoâng laøm ñöôïc gì caû. Quyù vò seõ khoâng hieåu. Duø toâi thöông quyù vò raát nhieàu, cuõng khoâng theå giuùp quyù vò thoâng minh ôû tuoåi ñoù.