Söï Khaùc Bieät Giöõa
Moät Vò Thaùnh Vaø Moät Ngöôøi Phaøm

      Ñaây laø saùch Trang Töû, chöông ba, "Bí Quyeát Tröôûng Thaønh": "Ñôøi soáng coù giôùi haïn, nhöng söï hieåu bieát thì khoâng giôùi haïn. Caùi giôùi haïn theo ñuoåi caùi khoâng giôùi haïn laø voâ ích." Quyù vò thaáy khoâng, ñôøi soáng coù giôùi haïn, nhöng söï hieåu bieát thì voâ giôùi haïn. Vì ñôøi soáng cuûa chuùng ta laø voâ thöôøng. Neáu duøng taát caû thôøi gian, caû cuoäc ñôøi coá gaéng hoïc hoûi ñieàu naøy, vieäc kia trong khoaûng khoâng gian cuûa chuùng ta, töùc laø chuùng ta ñang laøm moät vieäc khoâng theå naøo laøm ñöôïc. Thí duï, neáu chuùng ta thaønh thaïo trong laõnh vöïc y khoa, thì khoâng caàn phaûi thoâng thaïo trong laõnh vöïc kyõ sö ñieän. Vaø neáu luoân luoân tìm caùch hoïc heát moân naøy tôùi moân khaùc, chuùng ta seõ khoâng bao giôø thaät söï hoïc cho heát ñöôïc moïi chuyeän treân ñôøi naøy. Neáu chuùng ta muoán duøng ñôøi mình ñeå theo ñuoåi trí hueä maø coøn roäng lôùn hôn caû söï kieán thöùc treân ñôøi thì coøn laâu hôn nöõa. Thaønh Phaät khoâng phaûi ñöôïc ño löôøng bôûi möùc ñoä hieåu bieát veà Kinh Thaùnh, kinh ñieån, hay ño baèng baát cöù ñoà duøng ôû ñôøi naøo maø chuùng ta coù theå mua ñöôïc, maø chæ laø söï khaùm phaù trôû laïi nhaø kho trí thöùc roäng lôùn ñaõ saün coù beân trong chuùng ta. Luùc ñoù, chuùng ta bieát! Vaø luùc ñoù, kieán thöùc cuûa theá giôùi naøy chuùng ta cuõng bieát luoân.

      Cho neân, quyù vò thaáy, töø thí duï cuûa chính mình. Hoài tröôùc quyù vò khoâng bieát gì nhieàu, khoâng laøm vieäc naøy, vieäc kia ñöôïc. Nhöng sau khi Taâm AÁn, sau khi tu haønh moät thôøi gian, quyù vò töï khaùm phaù ra mình bieát nhieàu thöù, ñuùng khoâng? (Ñuùng.) Quyù vò ñaõ kinh nghieäm qua, vaø toâi ñaõ kinh nghieäm qua. Thí duï, khi toâi saùng taùc nhaïc hay chôi ñaøn döông caàm naøy noï, ngöôøi ta töôûng toâi ñaõ hoïc nhieàu naêm, hoaëc ñaõ chôi nhaïc nhieàu naêm roài. Khoâng ñuùng! Khi naøo thích thì toâi chôi. Toâi khoâng caàn söûa soaïn. Veõ tranh vaø veõ trang trí noäi thaát cuõng vaäy. Ngay caû veõ kieåu quaàn aùo, toâi cuõng khoâng caàn söï chuaån bò. Toâi khoâng hoïc tröôøng naøo caû.

      Nhöõng söï hieåu bieát naøy, ngay caû nhöõng hieåu bieát traàn gian cuõng ñaõ coù saün beân trong chuùng ta roài. Vaø neáu chuùng ta môû heát cöûa ra, thì taát caû ñeàu ôû ñoù, roõ nhö ban ngaøy. Toâi khoâng bao giôø hoïc tröôøng y khoa, nhöng khi ôû trong phoøng giaûi phaãu hoaëc khi ñang bò bònh naëng gì ñoù, nhieàu ngöôøi quyù vò thaáy vò Sö Phuï tôùi giuùp. Vaø beänh khoûi raát nhanh, nhanh hôn nhöõng trò lieäu y hoïc bình thöôøng. Ñoù laø vì trong toâi coù söï hieåu bieát bí maät y khoa. Nhieàu ngöôøi ñaõ ôû ñaây haøng ngaøn, haøng tyû naêm. Vaø chuùng ta ñaõ laøm ñuû moïi thöù maø ñöôïc thaâu thaäp laïi trong kyù öùc. Cho neân, khi chuùng ta môû nhaø kho trí hueä ra, thì moïi thöù ñeàu coù ñoù. Chuùng ta ñaõ hoïc ñuû moïi thöù roài. Khoâng caàn phaûi hoïc laïi. Moät khi hoïc heát taát caû, chuùng ta coù ñuû tö caùch, taøi naêng ñeå tieán leân möùc phaùt trieån cao hôn, ñoù laø leân ngoâi vò thaùnh nhaân, ngoâi vò Phaät.

      Nhöng thaät ra, taát caû moïi thöù trong vuõ truï ñeàu ñaõ in saün trong haït gioáng trí hueä, ngay caû tröôùc khi toaøn coõi vuõ truï naøy ñöôïc hình thaønh. Vì theá, nhöõng gì chuùng ta coá gaéng hoïc hoûi ôû moät goùc caïnh naøo ñoù chæ uoång phí thôøi giôø maø thoâi. Vì vaäy ngöôøi ta goïi Ñöùc Phaät laø vua cuûa moïi y só, vua cuûa taát caû thöù naøy, thöù kia. Bôûi vì Ñöùc Phaät bieát nhieàu thöù. Ñöùc Phaät khoâng bao giôø tu thaàn thoâng, nhöng Ngaøi coù thaàn thoâng. Phaät khoâng bao giôø hoïc taäp kieán thöùc veà y khoa, nhöng Ngaøi coù theå chöõa laønh beänh.

      Tröôøng hoïc cuûa chuùng ta cuõng töông töï nhö vaäy. Quyù vò hay noùi raèng toâi laøm raát nhieàu thaàn thoâng, chöõa laønh beänh, bieát yù nghó cuûa quyù vò, giuùp quyù vò trong luùc hoaïn naïn. Nhöng nhöõng vieäc naøy khoâng coù gì laø hay. Moïi thöù ñeàu ôû trong nhaø kho trí hueä. Vaø neáu quyù vò coá nhôù nhö vaäy moãi ngaøy trong khi thieàn, trong tieàm thöùc, trong khi ngoài thieàn, thì moät caùch voâ thöùc quyù vò ñang ñoåi môùi nhöõng kieán thöùc cuûa mình veà moïi ngaønh, cho quyù vò coù moät trí hueä phi thöôøng veà moïi thöù, roài quyù vò nghó raèng: "Taïi sao, ta ñaâu coù hoïc nhöõng thöù naøy ñaâu, taïi sao ta bieát?" Neáu voâ tình ñoái ñaàu vôùi moät hoaøn caûnh ñaëc bieät naøo ñoù, caàn phaûi coù moät söï hieåu bieát thaâm saâu, boãng nhieân quyù vò thaáy mình laøm ñöôïc. Neáu khoâng laøm ñöôïc, chæ caàn nhôø Sö Phuï Thanh Haûi beân trong laøm giuùp. Nhöng quyù vò raát thoâng thaïo trong vieäc nhôø Sö Phuï Thanh Haûi laøm giuùp nhöõng gì quyù vò muoán ñaït thaønh.

      Löïc löôïng ñoù thaät söï ñaõ coù ôû trong chính quyù vò. Vaø trong khi coøn ñang trui luyeän, neáu quyù vò chöa thoâng thaïo trong vieäc xöû duïng trí hueä cuûa mình, thì dó nhieân phaûi caàu vò Sö Phuï beân trong giuùp ñôõ quyù vò. Coù thaày laø ñeå nhö vaäy. Nhöng sau ñoù thì quyù vò töï laøm laáy heát. Gioáng nhö quyù vò ñang taäp söï vôùi moät ngöôøi thôï moäc, thí duï vaäy. Vaø ñoâi khi gaëp phaûi nhöõng khoù khaên, trong khía caïnh naøo ñoù, quyù vò khoâng bieát laøm sao, neân quyù vò goïi oâng thaày laïi, dó nhieân oâng seõ giuùp ngay laäp töùc. Nhöng sau naøy, quyù vò seõ bieát caùch töï laøm laáy.

      Neáu luùc naøo cuõng muoán hoïc taát caû moïi thöù trong ñôøi, chuùng ta seõ khoâng coù thôøi giôø. Cho neân toát nhaát laø môû nhaø kho trí hueä cuûa mình ra, luùc ñoù taát caû seõ coù. Neáu chuùng ta muoán haõnh dieän vôùi chính mình, vôùi söï vó ñaïi cuûa mình, thì phaûi haõnh dieän cho ñuùng. Neáu quyù vò muoán nghó mình raát vó ñaïi, thì phaûi nghó cho ñuùng, bieát raèng quyù vò thaät söï vó ñaïi. Tröôùc heát laø phaûi khai ngoä. Sau ñoù, nhöõng ñieàu khaùc seõ ñeán. Trong khi thieàn quaùn aâm thanh, nhieàu yù töôûng tôùi, nhieàu söï hieåu bieát tôùi, nhieàu caâu traû lôøi tôùi. Ñoù laø ñöôøng giaây hoïc tröïc tieáp. Khoâng caàn coù thaày gaàn beân, bôûi vì chuùng ta lieân laïc vôùi nhau ôû beân trong. Ñoù laø luùc quyù vò thaät söï bieát chuùng ta ñöôïc giaùo huaán.

      Taát caû nhöõng baøi hoïc baèng lôøi, hay nhöõng buoåi khai thò maø toâi noùi vôùi quyù vò ñaây chæ laø moät phaàn raát nhoû, laø 30% giaùo lyù cuûa toâi. Coøn 70% laø hoïc trong yeân laëng, trong söï toïa thieàn, trong giaác nguû. Trong khi nguû, quyù vò ñöôïc ñöa ñeán tröôøng hoïc cao hôn, vaø hoïc ôû ñoù. Vì theá maëc duø ngoài thieàn ñoâi khi quyù vò khoâng thaáy gì nhieàu, nhöng trí hueä cuûa quyù vò vaãn ñöôïc gia taêng gaáp möôøi laàn, hai möôi laàn, moät traêm laàn. Vaø tình thöông, trình ñoä cuûa quyù vò trong moïi khía caïnh ñöôïc gia taêng. Ñoù laø nhôø söï giaùo huaán trong yeân laëng.

      Khoâng bao giôø coù moät vò minh sö naøo duøng lôøi noùi ñeå laøm cho hoïc troø khai ngoä. Maëc duø beân ngoaøi oâng ta coù theå noùi, hoaëc daïy ñeä töû baèng lôøi, nhöng khoâng phaûi chæ coù vaäy thoâi. Moät khi chuùng ta caâu thoâng ôû beân trong, chuùng ta luoân luoân ñöôïc daïy doã tröïc tieáp. Vì theá quyù vò trôû neân coù trí hueä hôn, trôû neân hieåu bieát hôn veà moïi vieäc. Vaø moãi khi ñoái dieän vôùi tình theá, chuùng ta bieát phaûi laøm gì. Duø hoài tröôùc quyù vò khoâng phaûn öùng nhanh, nhöng baây giôø laøm ñöôïc. Ñoù laø vì moãi ngaøy quyù vò hoïc vôùi nhöõng vò minh sö quaù khöù, hieän taïi vaø töông lai, keå caû trong luùc thieàn, trong luùc nguû vaø trong sinh hoaït haèng ngaøy. Quyù vò ñöôïc gia trì suoát 24 tieáng. Ñoù laø söï khaùc bieät giöõa ngöôøi khai ngoä vaø ngöôøi khoâng khai ngoä, giöõa ngöôøi ñaõ thoï Taâm AÁn vaø ngöôøi chöa thoï Taâm AÁn.

      Ñoâi khi chính toâi cuõng queân söï khaùc bieät naøy. Nhöng toâi seõ coù cô hoäi ñeå bieát, vaø quyù vò luoân luoân coù cô hoäi ñeå bieát. Vì quyù vò seõ coù theâm cô hoäi traø troän vôùi ngöôøi ñôøi, nhöõng ngöôøi raát gioûi veà ngaønh cuûa hoï, raát thoâng minh, raát coù khaû naêng veà nhieàu thöù, coù ñòa vò cao trong xaõ hoäi. Nhöng khi tieáp xuùc vôùi hoï, quyù vò bieát söï khaùc bieät. Chæ quyù vò bieát thoâi, ngöôøi kia coù theå khoâng bieát. Vì theá, trong kinh ñieån coù caâu: "Chæ Phaät môùi hieåu ñöôïc Phaät". Tuy quyù vò chöa nhaän thöùc ñöôïc moät caùch roõ raøng khaû naêng Phaät cuûa mình, nhöng ít nhaát cuõng hieåu quyù vò ñang treân ñöôøng thaønh Phaät. Vaø khi so saùnh vôùi nhöõng ngöôøi vaãn coøn ôû döôùi hoaëc beân ngoaøi, quyù vò bieát mình ñaõ ñaït ñöôïc nhieàu nhö theá naøo qua söï tu haønh, thieàn ñònh trong phaùp moân Quaùn AÂm. Neáu khoâng, duø nhieàu kieán thöùc bao nhieâu, noùi hoaëc thuyeát giaûng bao nhieâu, cuõng khoâng theå ñònh ñöôïc ngöôøi ñoù laø thaùnh nhaân hoaëc khai ngoä. Caùch nhau moät trôøi moät vöïc!

      Thí duï, baây giôø chuùng ta lôùn khoân, trôû thaønh ngöôøi lôùn, vaø thænh thoaûng chuùng ta chôi vôùi treû con, chôi ñoà chôi. Chuùng ta giaû boä vui thích, vaø cuõng coù theå cuõng thích thaät. Vì thöông treû nhoû, chuùng ta muoán chia xeû nieàm vui vôùi chuùng. Chuùng ta chôi ñuøa vôùi chuùng, vaø chuùng raát thích, cho neân chuùng ta cuõng vui. Vaø coù leõ chuùng ta nhôù laïi thôøi thô aáu vaø caûm thaáy vui trong choác laùt. Nhöng khoâng ngöôøi lôùn naøo bò ñoà chôi cuûa treû con thu huùt nhö hoài hoï coøn nhoû. Töông töï vaäy, ngöôøi khai ngoä qua phaùp moân Quaùn AÂm coù theå thaáy gioáng nhö moät ngöôøi bình thöôøng, vôùi moïi caûm xuùc, ñoâi khi coøn noùng giaän, böïc töùc. Nhöng ñoàng thôøi cuõng khoâng bao giôø chìm ñaém ôû trình ñoä ñoù laâu. Coù theå hoï bieát, nhöng hoï khoâng bò chìm trong ñoù. Hoï laøm nhö vaäy, nhöng hoï khoâng bò noù thu huùt. Gioáng nhö chuùng ta chôi vôùi con nít, nhöng khoâng bao giôø quyeán luyeán maáy moùn ñoà chôi nhö chuùng, vì chuùng ta ñaõ lôùn.

      Töông töï nhö vaäy, ngöôøi khai ngoä trong nhoùm chuùng ta troâng nhö ngöôøi bình thöôøng, nhöng khoâng bao giôø bình thöôøng. Quyù vò bieát ñieàu ñoù raát roõ, coù khoâng? (Coù.) Toâi möøng laø quyù vò bieát. Ñoâi khi quyù vò phaûi nhaéc toâi vì toâi khoâng bieát. Bôûi vì toâi thaáy ai cuõng laø Phaät. Vaø ñoâi khi toâi khaùm phaù ra raèng hoï laø Phaät, nhöng laø Phaät voâ minh. Gioáng nhö con nít, ñoâi khi chuùng raát cao lôùn. Coù khi to con hôn toâi nöõa, böï hôn, cao hôn. Töø xa hoaëc nhìn beân ngoaøi, töôûng noù laø ngöôøi lôùn, noùi chuyeän vôùi noù môùi bieát. Luùc ñoù môùi khaùm phaù ra raèng: oà! Noù môùi coù möôøi tuoåi.

      Ngöôøi ñôøi ñoâi khi nhìn coù veû raát thoâng minh, nhöng ñieàu ñoù khoâng phaûi laø söï khai ngoä, khoâng thaâm saâu. Noùi chuyeän theâm chuùt nöõa laø thaáy söï khaùc bieät. Vì theá, neáu quyù vò nghi ngôø söï khai ngoä cuûa mình, veà trình ñoä hieåu bieát cuûa mình, thì ra ngoaøi noùi chuyeän vôùi ngöôøi ta. Cho neân, ñöøng luoân caàu ñöôïc gaëp nhöõng ngöôøi thaùnh thieän. Gaëp nhöõng ngöôøi khoâng thaùnh thieän cuõng ñöôïc. Nhö vaäy raát toát. Ñeå quyù vò bieát mình tieán boä ñeán ñaâu. Maøu traéng nhaän ra deã hôn khi ñem so saùnh vôùi maøu ñen. Neáu caû theá giôùi maøu traéng, thì khoâng ngöôøi naøo nghó ñeán maøu traéng, vì noù nhö vaäy roài khoâng coù gì laø laï. Nhöng khi noù ñi ñoâi vôùi maøu ñen, chuùng ta seõ bieát laø noù traéng. Cho neân, gioáng vaäy, neáu khoâng thænh thoaûng tieáp xuùc vôùi ngöôøi khaùc, chuùng ta seõ khoâng bao giôø bieát. Dó nhieân chuùng ta bieát, nhöng khoâng chaéc laém. Thaønh ra tieáp xuùc vôùi ngöôøi ngoaøi cuõng toát cho chuùng ta, khoâng sao.

      Haõy chaáp nhaän moïi hoaøn caûnh thì quyù vò seõ hoïc ñöôïc töø ñoù. Neáu khoâng, laøm sao bieát ñöôïc, ñuùng khoâng? Quyù vò ñaõ queân soáng trong giôùi thaùnh nhaân coù lôïi ích nhö theá naøo. Chæ coù moät söï khaùc bieät nhoû nhö sôïi toùc. Caùnh cöûa chæ saùng nhö vaäy thoâi. Nhöng moät khi böôùc qua caùnh cöûa ñoù, chuùng ta thay ñoåi vónh vieãn. Duø ñöùng choã cöûa hay ñi vaøo saâu hôn leân caûnh giôùi cao hôn, quyù vò cuõng khaùc vôùi hoài tröôùc khi böôùc vaøo cöûa. Tuyeät ñoái khaùc haún! Dó nhieân, caøng ñi xa, chuùng ta caøng khaùm phaù ra ñöôïc nhieàu, vaø ñieàu ñoù laøm cho ñôøi soáng cuûa chuùng ta khaùc haún.