Thaønh thöû trong söï tu haønh, chuùng ta khoâng theå caét ñi, ñoåi laïi. Chuùng ta neân nhaän thöùc raèng theá giôùi naøy laø voâ thöôøng; taát caû nhöõng thuù vui, töùc giaän, buoàn baõ, sung söôùng, ñau khoå cuõng vaäy. Chuùng ta khoâng neân laøm maát kho taøng vónh cöûu ñeå ñoåi laáy nhöõng thöù voâ thöôøng. Chuùng ta nhaän söï gia trì, nhaäp ñònh trong luùc thieàn, vaø coù trí hueä. Nhöõng caùi naøy laø quyù nhaát, khoâng theå ñoåi noù ñeå laáy baát cöù gì khaùc ôû ñôøi.
Nhieàu ñoàng tu hoài xöa bò haêm doïa; lòch söû cho thaáy nhöõng ngöôøi tu haønh ñoâi khi khoâng ñöôïc an toaøn laém. Khi Chuùa Gieâ Su Ki Toâ coøn soáng, ñeä töû cuûa Ngaøi bò haêm doïa, tröøng phaït. Thí duï nhö, ngöôøi ta neùm ñaù, ñaùnh, gieát, duøng nhöõng caùch man ri moïi rôï ñeå tröøng trò nhöõng ai theo Chuùa Gieâ Su, tu khoå haïnh. Nhöng hoï vaãn nhaát ñònh, cöông quyeát tu haønh, saün saøng cheát vì Chaân Lyù. ÔÛ AÁn Ñoä ngaøy nay cuõng vaäy. Nhieàu nhaø tu bò ngöôøi khaùc hieåu laàm, bò aùp böùc, ñe doïa, quaáy nhieãu, tröøng phaït, nhöng hoï vaãn tieáp tuïc coâng vieäc tu haønh cuûa hoï.
Caùch ñaây khoâng laâu, nhöõng ngöôøi theo ñaïo Sikh cuõng bò moät vaøi chính phuû, vua chuùa ñaøn aùp, nhieàu ngöôøi bò gieát. Nhöng hoï khoâng dao ñoäng, vaãn tieáp tuïc tu haønh. Moät vò minh sö thuoäc giaùo phaùi Hoa Sen ôû Nhaät cuõng bò ñe doïa, ñaøn aùp, ñuoåi ñi, khi oâng thuyeát phaùp tröôùc coâng chuùng. Moät vaøi veä töû cuûa oâng cuõng bò saùt haïi bôûi nhöõng ngöôøi naém quyeàn haønh, nhöng soá coøn laïi vaãn khoâng chuøn böôùc.
Chính phuû Formosa ôû ñaây raát töû teá, cho daân chuùng quyeàn töï do tín ngöôõng, laïi coøn hay hôn nöõa laø hoï ñöôïc baûo veä bôûi luaät phaùp. Nhöng quyù vò ñaõ bieát toâi cuõng bò tai hoïa nhö thöôøng. Nhöõng gì quyù vò bieát chæ laø moät phaàn raát nhoû loä ra. Coù nhieàu caùi quyù vò khoâng bieát vaø toâi cuõng khoâng noùi ra. yù noùi laø duø chuùng ta bò nhöõng vaán ñeà phieàn naõo ôû theá giôùi ta baø, nhöng chuùng ta vaãn khoâng neân ñem phöôùc baùu, söï may maén cuûa mình trong vieäc tu haønh ñoåi laáy nhöõng tieän nghi, deã chòu veà vaät chaát ôû ñôøi, bôûi vì noù quaù ö quyù baùu!
Chuùng ta neân chòu ñöïng baát kyø nhöõng khoù khaên hay phieàn naõo naøo maø chuùng ta gaëp phaûi trong söï tu haønh. Phaûi coi taát caû nghòch caûnh nhö nhöõng baøi khaûo ñeå ño löôøng loøng can ñaûm, ñöùc tin cuûa mình. Moãi khi tình traïng ñoù tôùi, chuùng ta khoâng neân luøi böôùc, khoâng ñeå loøng tin lay chuyeån, khoùc loùc, than phieàn. Ngöôøi tu haønh gì maø kyø vaäy? Khoâng coù loøng can ñaûm, haønh ñoäng nhö moät ñöùa con nít.
Khi tu haønh, chuùng ta neân kieåm thaûo chính mình thay vì ñeå yù tôùi ngöôøi khaùc. Coi mình can ñaûm tôùi möùc naøo, loøng tin cuûa mình coù maïnh hay khoâng. Khoâng caàn nhìn ngöôøi khaùc coi hoï tu gioûi hay dôû theá naøo. Noäi nhìn mình cuõng ñuû meät roài. Moãi ngaøy chuùng ta lo laøm sao cho loøng can ñaûm cuûa mình, haïnh kieåm, ñaïo ñöùc cuûa mình ñöôïc gioáng nhö moät ngöôøi vó ñaïi, ñöøng ñeå ñöùc tin trong Ñaïo cuûa mình bò thuyeân giaûm, dao ñoäng, hay bò phaù huûy. Ñoù laø traùch nhieäm cuûa mình.
Ñoàng tu naøo ñaët Chaân Lyù treân heát, theá gian thöù nhì, chaéc chaén hoï seõ giaûi thoaùt, baát keå vieäc tu haønh cuûa hoï tieán mau hay chaäm, hoaëc hoï coù theå nghieäm nhieàu hay ít. Ño löôøng caùch ñoù laø hay nhaát. Theá giôùi hieän höõu chæ ñeå troùi buoäc con ngöôøi. Taát caû nhöõng thuù vui, buoàn, giaän, ñau khoå, sung söôùng ôû ñôøi naøy chæ laø ñeå thöû loøng tin, söï can ñaûm, thaùi ñoä cuûa mình laø moät ngöôøi vó ñaïi, ñöùc tin cuûa mình trong Ñaïo.
Neáu ngöôøi naøo tu haønh leø pheø cuõng ñöôïc thaønh Thaùnh thì reû quaù. Nhö vaäy Thaùnh nhaân laø gì neáu cuõng gioáng nhö moät ngöôøi bình thöôøng? Neáu ngöôøi naøo cuõng coù theå thaønh Thaùnh ñöôïc duø hoï khoâng bieát nhaãn nhuïc, khoâng laøm ñöôïc gì caû, khoâng qua khoûi nhöõng baøi khaûo, thì Thaùnh gioûi ôû choã naøo? Sao hoï xöùng ñaùng ñöôïc söï taùn döông cuûa con ngöôøi vaø cuûa thieân nhaân? Sao hoï coù theå xöùng ñaùng laøm "Thieân nhaân ñaïo sö" hay laøm "Töø Phuï Töù Chuûng Sanh"?
Cho neân, neáu quyù vò muoán thaønh Thaùnh, neân hieåu roõ raøng raèng taát caû nhöõng hoaøn caûnh khoâng thuaän lôïi ñeàu laø ñeå thöû chuùng ta. Mình phaûi tieáp tuïc can ñaûm soáng. Duø coù ñau ñôùn raát nhieàu, vaøi ngaøy nöõa roài cuõng bôùt. Ñeâm coù daøi nhaát, toái taêm nhaát cuõng chæ tôùi saùng hoâm sau laø heát. Ñeâm khoâng theå keùo daøi maõi maõi; khoå ñau cuõng vaäy. Töø nhoû chuùng ta ñaõ hoïc baøi hoïc naøy roài laø khoâng moät hoaøn caûnh ñôùn ñau naøo keùo daøi maõi ñöôïc. Ngay caû tình traïng ñau khoå nhaát cuõng chaúng bò quaù laâu. Tình traïng sung söôùng laïi coøn qua mau hôn nöõa. Thaønh thöû theá giôùi naøy khoâng coù gì ñeå maø baùm víu, khoâng coù gì ñeå maø quyeán luyeán!
Chæ coù moät caùi vónh cöûu, ñoù laø AÂm Thanh beân trong. Noù luoân luoân hieän höõu vaø chaêm soùc cho chuùng ta moãi ngaøy. Sau moät thôøi gian chuùng ta seõ tieán leân vaø soáng nôi vónh cöûu ñoù, moät nôi khoâng coù ngaøy, ñeâm, khoâng coù xuaân, haï, thu, ñoâng, cuõng khoâng coù ñau khoå nhö ôû ñaây. Nhöng khi toâi noùi nhö vaäy, coù leõ ngöôøi naøo ñoù seõ nghó raèng: "Theá thì moãi ngaøy gioáng nhau, chaùn quaù!" Khoâng coù chaùn ñaâu! Noù chaùn laø bôûi vì ñaàu oùc chuùng ta vaãn coøn ôû ñaúng caáp cuûa theá giôùi ta baø, chuùng ta khoâng theå töôûng töôïng ñöôïc laø coù moät caûnh giôùi nhö vaäy. Cho neân sau khi ñoïc Kinh A-Di-Ñaø, coù ngöôøi hoûi toâi: "Ai muoán soáng ôû caûnh giôùi ñoù?" Toâi traû lôøi raèng: "Caûnh giôùi ñoù khoâng chaùn nhö quyù vò töôûng töôïng ñaâu."
Chæ khi naøo töï mình theå nghieäm, chuùng ta môùi bieát ñöôïc theá giôùi Cöïc Laïc vaø muoán soáng ôû ñoù. Neáu khoâng, chæ nghe ngöôøi khaùc noùi thoâi, chuùng ta khoâng theå hieåu. Khi Phaät Thích Ca coøn taïi theá, Ngaøi coù moät ngöôøi ñeä töû laø moät baø hoaøng haäu. Vì laø hoaøng haäu neân baø ñöôïc höôûng nhöõng caùi ñeïp ñeõ nhaát, nhöõng tình traïng sung söôùng nhaát ôû ñôøi. Tuy vaäy, khi vieáng thaêm Taây Phöông Cöïc Laïc, baø öôùc ao ñöôïc ôû laïi, vaø noùi vôùi Phaät Thích Ca raèng: "Sau khi cheát, con leân ñoù soáng ñöôïc khoâng?" Choã baø thaáy ñeïp nhö vaäy ñoù!
